ساخت ۹۸ درصد بدنه هواپیمای سبک در ایران -گفتگو باامیرناصر اخوان

امیر مهرزاد – گروه صنعت: روزنامه صمت در دنیا فقط ۵ کشور موتور هواپیما می‌سازند اما بسیاری از کشورها خود را به عنوان سازنده معرفی می‌کنند.

ایران چندین سال است که تلاش می‌کند به جمع سازندگان موتور هواپیما بپیوندد. همچنین ساخت بال و بدنه که اصلی‌ترین شاخص برای ساخت هواپیماست در ایران انجام می‌شود. صنعتگران ایرانی صنایع هوایی ۹۸ درصد بال و بدنه هواپیماهای سبک را تولید می‌کنند.
کارشناسان صنایع هوایی معتقدند که ساخت هواپیما یعنی، ساخت بال و بدنه هواپیما. هر کشوری که بتواند بال و بدنه را بسازد سازنده هواپیماست. این در حالی است که ایران اکنون در زمینه ساخت هواپیما توانسته تا ۹۸ درصد از قطعات بال و بدنه هواپیماهای کوچک را بسازد. با اینکه دست یافتن به این نقطه برای صنایع هوایی کشورمان می‌تواند افتخار به شماراید اما نکته‌ای که در این زمینه وجود دارد راه طولانی پیش روی ایران، ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ است.
به گفته کارشناسان، برای ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ باید از ابزاری استفاده شود که بتواند با قدرت ۱۰ هزار تن پرس انجام دهد و این در حالی است قدرت پرس در ایران به کمتر از ۵ هزار تن محدود می‌شود. کارشناسان معتقدند ایران به لحاظ دانش فنی و بکارگیری این قطعات آماده استفاده از دستگاه‌هایی است که قدرت ۱۰ هزار تن را داشته باشند و در این زمینه فقط مشکل تجهیزات و زیرساخت وجود دارد.مراحل ساخت و تولید هواپیما
امیرناصر اخوان، عضو هیات‌علمی دانشگاه امیرکبیر، دارای دکترای انتقال فناوری و کارشناس ارشد صنایع هوایی درباره ساخت هواپیما در ایران به صمت توضیح داد: تولید هواپیما با ساخت آن تفاوت دارد. در زمینه تولید هواپیما ۳ مرحله وجود دارد که شامل بال و بدنه، موتور و متعلقات و الکترو اویونیک می‌شوند.
وی افزود: ایران در ساخت بال و بدنه هواپیماهای سبک مشکلی ندارد اما مشکلی که در زمینه ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ وجود دارد این است که ایران تاکنون در این زمینه فعالیتی نداشته است. هرچه هواپیما بزرگ‌تر شود، بدنه آن ضخیم‌تر می‌شود و ایران در این نقطه با مشکلاتی روبه‌رو است.
اخوان با اشاره به اینکه ایران برای ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ به فناوری و سخت‌افزار جدید نیاز دارد، توضیح داد: در ساخت بدنه و بال «فورج» اهمیت زیادی دارد. فورج، فرآیندی اصلی برای شکل‌دهی قطعه با انواع قالب‌ها و ابزارهاست که در این زمینه به آن آهنگری هواپیما هم می‌گویند.
این استاد دانشگاه حوزه صنایع هوایی افزود: برای ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ پرس‌های سنگین باید انجام شود و از دستگاه‌های پرس با قدرت بیش از ۱۰ هزار تن استفاده شود. این در حالی است که اکنون در ایران دستگاه‌های پرس با ظرفیت کمتر از ۵ هزار تن فعالیت می‌کنند.

وی با بیان اینکه ایران اکنون نمی‌تواند بال و بدنه را با فشار ۱۰ هزار تن تولید کند، گفت: مشکلی که در این زمینه وجود دارد ناتوانی در تجهیزات و سخت‌افزار است. نیروی کار متخصص در داخل کشور می‌تواند این کار را انجام دهد اما سخت‌افزار مورد نیاز برای تولید این قطعات در کشور وجود ندارد.
اخوان با اشاره به اینکه ایران اکنون در ساخت هواپیمای ۲ و ۴ نفره فعالیت می‌کند، توضیح داد: ایران اکنون می‌تواند این هواپیماها را بسازد اما مشکلاتی در این زمینه وجود دارد که باید آنها را بررسی کرد تا ساخت هواپیما یا توجیه‌پذیر باشد یا با تغییر رویکرد ادامه یابد.
وی به این پرسش که چه کشورهایی در دنیا هواپیما می‌سازند، این‌گونه پاسخ داد: ساخت هواپیما در دنیا فقط وابسته به ساخت بال و بدنه هواپیماست. هر کشوری که در دنیا بتواند بال و بدنه هواپیما را بسازد به عنوان سازنده هواپیما مطرح می‌شود. اگر اکنون در ایران گفته می‌شود می‌توانیم هواپیما بسازیم به این دلیل است.
این کارشناس ارشد صنایع هوایی با اشاره به اینکه این موضوع در تمام دنیا مطرح شده است، توضیح داد: ایران در ساخت موتور و قطعات الکترونیکی هواپیما نمی‌تواند ورود کند اما در صورتی که بتواند بال و بدنه هواپیما تولید کند به عنوان سازنده هواپیما در دنیا مطرح می‌شود و این موضوع برای دیگر کشورها هم صدق می‌کند.
اخوان با اشاره به اینکه اکنون در دنیا ۵ کشور بیشتر نیستند که موتور هواپیما تولید می‌کنند، تصریح: اگر این تعریف صادق نبود در دنیا فقط ۵ شرکت سازنده هواپیما وجود داشت و این در حالی است که اکنون بیش از ۱۰۰ سازنده هواپیما در دنیا وجود دارد.

نمی‌توانیم قطعات «اویونیک» بسازیم
اخوان با اشاره به اینکه ایران برای ورود بیشتر به صنعت هوایی نمی‌تواند قطعات اویونیک بسازد، توضیح داد: در این زمینه مشکلات زیادی وجود دارد که مانع ورود ایران به تولید و ساخت این قطعات است. تولید قطعات اویونیک در ایران به صرفه نیست و علاوه بر آن دانش فنی مورد نیاز این صنعت در کشور وجود ندارد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه در زمینه ساخت قطعات اویونیک علاوه بر مواردی که از آنها نام برده شد، مشکلات دیگری هم وجود دارد، اظهار کرد: یکی دیگر از مشکلاتی که مانع ورود ایران به تولید قطعات اویونیک است نبود زیرساخت‌های لازم برای تولید این محصولات است. این محصولات به لحاظ سخت‌افزاری نیاز به تجهیزات بسیار دقیقی دارند که اکنون در ایران این دستگاه‌ها وجود ندارد.
وی با اشاره به اینکه ایران اکنون توانسته به نقطه مطلوبی در زمینه تعمیرات برسد، افزود: با اینکه در زمینه تولید و ساخت مشکلاتی وجود دارد اما در زمینه تعمیر قطعات اویونیک ایران توانسته به دستاوردهای مناسبی برسد. اکنون در کشور قطعات اویونیک هواپیماها و هلی‌کوپترها تا حد قابل توجهی تعمیر می‌شوند و در این زمینه نیازی به استفاده از دانش فنی دیگر کشورها نیست.
اخوان با بیان اینکه ورود به ساخت قطعات اویونیک خطرپذیری بسیار بالایی دارد، توضیح داد: هواپیما و هلی‌کوپتر پس از آنکه از زمین بلند می‌شوند تمام سیستم تعادلی و حرکتی آنها را قطعات اویونیک مدیریت می‌کند. بنابراین قطعات اویونیک یکی از حیاتی‌ترین و حساس‌ترین قطعات موجود در هواپیماست و به این دلیل ورود به این حوزه خطرپذیری بالایی دارد.

فناوری ایران در ساخت هواپیما
اخوان درباره شاخص‌های فناوری در دنیا گفت: فناوری در علم روز دنیا ۴ جزء اصلی دارد که شامل سازمان دهی مدیریت، نیروی انسانی متخصص، دانش فنی و تجیزات و ابزارآلات است. در زمینه فناوری ساخت و صنعت هواپیما نیز این موارد صدق می‌کنند. در صنایع هوایی ایران باید در زمینه‌هایی حرکت کند که دارای این ۴ جزء باشد.
این کارشناس صنایع هوایی با اشاره به اینکه فناوری ایران در صنایع هوایی به تولید بال و بدنه محدود می‌شود، توضیح داد: در شرایط کنونی ایران فناوری ساخت بال و بدنه را دارد و می‌تواند تا ۹۸ درصد از بال و بدنه هواپیماهای کوچک را بسازد. در این زمینه موضوع مهمی که وجود دارد این است که ایران حتی تخصص «فورج» را هم دارد. با توجه به سطح فناوری ایران در ساخت بال و بدنه هواپیما ایران برای ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ فقط مشکل تجهیزات دارد.
وی سطح ساماندهی مدیریتی، نیروی متخصص و دانش فنی موجود در ایران را برای ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ کافی دانست و گفت: در صورتی که تجهیزات مورد نیاز وجود داشته باشد ایران به‌راحتی می‌تواند در زمینه ساخت بال و بدنه هواپیماهای بزرگ هم ورود کند.



دیدگاهها بسته شده است.