نقش فضای مجازی در رونق اقتصادی

اقتصاد اینترنتی که از آن به عنوان اقتصاد دیجیتال یا اقتصاد جدید یاد می شود، همه بخش های اقتصادی و اجتماعی شامل خرده فروشی، حمل و نقل، سرویس های مالی، تولید، آموزش، بهداشت، رسانه و غیره را تحت تاثیر قرار داده و قسمت اعظم کسب و کارها در این اقتصاد بر پایه فناوری های دیجیتالی است.

به گزارش ایسنا، این فناوریها شبکه های ارتباطی، رایانه ها، نرم افزارها و سایر فناوری های اطلاعاتی است و انواع تجارت الکترونیک، بازارهای الکترونیک، دریافت وپرداخت، کارت های هوشمند و پول الکترونیک و تراکنش مالی را شامل می شود.

نظر به اینکه صاحبنظران، فضای مجازی را عرصه جدید برای رونق اقتصادی می دانند، این موضوع در گفت وگو با مهندس احمدرضا غزنوی – کارشناس ارشد معاونت فناوری مرکز ملی فضای مجازی- مورد بررسی قرار گرفته است.

وی با تشریح سطوح توسعه اقتصادی در جهان اظهار کرد: توسعه اقتصادی یا به شکل توسعه فیزیکی است که بعضاً انرژی پایه گفته می شود و یا توسعه برپایه اطلاعات است که به آن اقتصاد دانش محور می گویند. همچنین در برخی منابع و گزارش ها اقتصاد کشورها به سه بخش منبع پایه، کارایی پایه و دانش پایه تقسیم شده اند. بر این اساس در دنیای کنونی شاهد تغییرات عمیق و اساسی در اقتصاد کشورها هستیم.

او ادامه داد: اقتصاد کشورهای منبع پایه مانند ایران بیشتر مبتنی بر فروش منابع خام متمرکز است. شاخص گروه دوم بر مزیت کارایی نیروی انسانی قرار دارد مانند کشورهای چین و ویتنام و اقتصادهای دانش پایه کشورهای توسعه یافته هستند که اطلاعات و کاربرد آن نقش موثری در رشد اقتصادی آنها دارا می باشد و تولید و بهره برداری از دانش سهم عمده ای در ایجاد ثروت دارد. به واقع اقتصاد جدید بیانگر وجوه یا بخشهای مختلف یک اقتصاد است که در حال تولید یا بکارگیری ابداعات و فن آوری های جدید به منظور رسیدن به یک رشد با ثبات و بلندمدت است.

او درباره تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه اقتصادی گفت: ارتباط میان توسعه ICT و توسعه اقتصادی کشورها یک رابطه دو سویه است: توسعه ICT از طرق مختلفی می تواند بر عملکرد کلی اقتصاد اثرگذار باشد. اول اینکه، پیشرفت در این بخش می تواند موجب افزایش تولید و بهبود بهره وری در خود بخش مربوطه شود که مستقیماً عملکرد اقتصادی جامعه را بهبود می بخشد. دوم و از همه مهمتر اینکه، کاربرد آن در بخش های دیگر و بهبود عملکرد بخش های استفاده کنننده به طور غیرمستقیم عملکرد اقتصادی جامعه را بهبود می بخشد. همچنین از سوی دیگر افزایش درآمد سرانه به عنوان شاخصی از رفاه جامعه موجب افزایش تقاضای خدمات ICT و در نتیجه توسعه بخش می شود.

اوادامه داد: به عنوان نمونه پیش بینی شده سرمایه گذاری باندپهن در آلمان بین سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ حدود ۱۷۰ میلیارد یورو به GDP این کشور اضافه کرده و ۹۶۸هزار شغل ایجاد کند. نکته مهمی که در اینجا لازم است اشاره شود این است که در کشورهای توسعه یافته اثرات فن آوری هم بر اشتغال و هم بر تولید ناخالص داخلی در کوتاه مدت بسیار زیاد است و در طولانی مدت این اثرات کاهش می یابد، چرا که شوک عرضه فن آوری در این کشورها سریعتر به بهره برداری می رسد و روند اشتغال و تولید به موازات هم پیش می رود.

او افزود: در کشورهای درحال توسعه به دلیل نبود زیرساخت های لازم شوک عرضه در مدت زمان طولانی به بهره برداری می رسد. به همین دلیل ابتدا اثرات آن بر تولید با شیب ملایم تری پیش می رود. همچنین در زمینه اشتغال نیز بیشترین میزان ایجاد اشتغال در زمانی است که اشتغال غیرمستقیم فن آوری ظاهر می شود.

به گفته او امروزه تحول فن آوری های جدید اینترنتی در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات به نحوی همه بخش های اقتصادی و اجتماعی را تحت تاثیر قرار داده که سنجش، ارزیابی و پیش بینی اندازه این تاثیرات تحت عنوان اقتصاد اینترنتی، از جمله اهداف توسعه کشورها به شمار می رود.

به گفته او براساس گزارش “اقتصاد اینترنتی گروه ۲۰” تاثیرات اقتصادی اینترنت بسیار عظیم است. میانگین سهم اقتصاد اینترنتی کشورهای گروه ۲۰ در سال ۲۰۱۰ حدود ۴.۱ درصد بوده است که پیش بینی شده این میزان برای سال ۲۰۱۶ به ۵.۳ درصد افزایش یابد. طی ۵ سال اخیر نرخ رشد اقتصاد اینترنتی کشورهای درحال توسعه با سرعت زیادی بیش از دو برابر شده است.

غزنوی افزود: در سال ۲۰۱۰ اندازه اقتصاد اینترنت انگلستان برابر ۱۸۷ میلیارد دلار و سهمی معادل ۸.۳ درصد از اقتصاد این کشور را به خود اختصاص داده است که پیش بینی شده این میزان در سال ۲۰۱۶ به عدد ۳۴۷ میلیارد دلار یا ۱۲.۴ درصد GDP افزایش یابد.

او ادامه داد: اندازه اقتصاد اینترنت کره جنوبی نیز به عنوان یکی از کشورهای پیشرفته در این بخش در سال ۲۰۱۰ برابر ۷۵ میلیارد دلار و سهم آن در اقتصاد این کشور ۷.۳ درصد بوده است. براساس پیش بینی ها این سهم در سال ۲۰۱۶ به ۸ درصد خواهد رسید. دلایل اصلی این افزایش، رشد ۱۰ درصدی هزینه های بخش خصوصی و بعد از آن افزایش خالص صادرات این بخش بوده است. روند جهانی رشد اقتصاد اینترنت در جهان موجب شده برخی از کشورها بمنظور تقویت آینده دیجیتالی خود سرمایه گذاری های کلانی در زمینه زیرساخت های باندپهن انجام دهند.

او درباره اینکه دسته بندی کشورهای دنیا در اقتصاد اینترنتی به چه شکل است؟ گفت: بمنظور تعیین وضعیت کشورها براساس اقتصاد اینترنتی از شاخصی به نام کشش اقتصاد اینترنتی استفاده می شود. کشش اقتصاد اینترنتی براساس ارزیابی وضعیت کشورها در سه بخش میزان زیرساخت های اینترنتی، میزان پولی که در بخش های خرده فروشی و تبلیغات آنلاین هزینه می شود و سطح بکارگیری کسب و کارها، بخش دولتی و مصرف کنندگان از اینترنت تعیین می شود. نتایج بررسی های انجام شده در سال ۲۰۱۰ میان ۵۰ کشور منجر به تعریف پنج دسته از کشورهای مشتاق مانند ترکیه تا کشورهای پیشرو مانند کره جنوبی و انگلستان و کشورهایی که در این بخش عقب مانده هستند مانند عربستان شده است. البته هر کدام از این بخش ها نیز دارای طیف گسترده ای از کشورها می باشند.

این کارشناس درباره محرک های رشد اقتصاد اینترنتی تاکید کرد: محرکهای اصلی این رشد دو عامل کاربر بیشتر و امکان دسترسی سریعتر و عمومی به اینترنت باندپهن است. براساس پیش بینی تعداد کاربران اینترنت باندپهن در سراسر جهان از ۱.۹ میلیارد در سال ۲۰۱۰ به ۳ میلیارد در سال ۲۰۱۶ افزایش خواهد یافت. توسعه دسترسی بخصوص از طریق تلفن های هوشمند و سایر ابزارهای موبایل و محبوبیت رسانه های اجتماعی نیز در نفوذ اینترنت موثر بوده است.

او افزود: براین اساس سرمایه گذاری در زیرساخت بخصوص در کشورهای مشتاق برای طی کردن سریع مراحل توسعه در این بخش؛ از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنین با توجه به سرعت و توانایی ایجاد نوآوری و درک قدرت اینترنت برای کسب و کارها، انتظار می رود کسب و کارهای کوچک و متوسط (SME) ها موتور اصلی رشد اقتصادی بسیاری از کشورها باشند. همچنین ورود به دنیای وب توسط بسیاری از شرکتها عامل مهم رشد درآمد و ایجاد اشتغال است. بنابراین امروزه دیجیتالی شدن سریع کسب و کارها یک الزام بوده و لازم است به این مساله بصورت ویژه توجه شود.

او درباره اینکه بازدهی و رشد اقتصادی از توسعه زیر ساخت چگونه حاصل می شود افزود: کشورهایی میتوانند بیشترین بازدهی ورشد اقتصادی را از توسعه زیرساختICT داشته باشند که صنعت داخلی تولید،عرضه وکاربری خدمات و محتوا را نیز به صورت همزمان توسعه داده واین لایه ها را به صورت هماهنگ به هم وابسته سازند. به عبارتی، نگاه امروز جهانی، تنها توسعه دسترسی پهن باند به اینترنت ومصرفکننده بودن خدمات و محتوا در آن نیست و طرحهای توسعه پهن باند کشورها با جهت گیری توسعه یک اکوسیستم بومی تدوین میشود، بر این اساس و در حال حاضر کشورهایی همچون آلمان،استرالیا و ژاپن جایگاه برتر را در رده بندی های رشد اقتصادی مبتنی بر توسعهICT، به خود اختصاص داده اند.

این کارشناس در ارزیابی خود از وضعیت ایران در منطقه از نظر توسعه بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات خاطر نشان کرد:

هزینه های فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان دهنده میزان جذب این محصولات توسط بنگاه ها، خانوارها، بخش خصوصی و همچنین بخش دولتی بوده و در حقیقت میزان انتشار و گسترش کاربرد کالاها و خدمات این فناوری را در کل اقتصاد هر کشور نشان می دهد.

به گفته او براساس آمار ارائه شده در مرجع بین المللی digital planet مخارج فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران طی سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ علی رغم رشد سالیانه، همواره از کشورهایی مانند ترکیه، عربستان و امارات پایین تر بوده است، بطوریکه سهم مخارج ICT از تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۲۰۱۲ حدود ۵ درصد بوده که در همین سال این شاخص برای کشور ترکیه حدود ۹ درصد محاسبه شده است. همچنین نتایج بررسی ها نشان می دهد سهم مخارج ICT از رشد اقتصادی کشور طی ۱۰ سال منتهی به سال ۲۰۱۲ از ۰.۷ درصد به ۱.۱۹ درصد افزایش یافته است.

به گفته او اندازه اقتصاد اینترنت کشور ترکیه در سال ۲۰۱۰ برابر ۱۲ میلیارد دلار و ۱.۷ درصد GDP این کشور بوده که با افزایش سرمایه گذاری و توسعه مصرف بخش خصوصی؛ پیش بینی شده این میزان در سال ۲۰۱۶ به ۳۱ میلیارد دلار و سهم ۲.۳ درصدی از اقتصاد برسد و بر همین اساس نیز اندازه اقتصاد اینترنت کشور عربستان از ۱۰ میلیارد دلار سال ۲۰۱۰ به ۲۹ میلیارد دلار و سهم ۳.۸ درصدی در سال ۲۰۱۶ افزایش یابد.

او افزود: با توجه به اطلاعات موجود و بررسی های بعمل آمده، علی رغم سرمایه گذاری های انجام شده در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات کشورمان، این بخش هنوز نتوانسته جایگاه مناسبی در اقتصاد کشور کسب نماید و جایگاه خود را در میان کشورهای منطقه بهبود بخشد و لازم است نسبت به بهبود برنامه ها و نیز سیاستگذاریهای جامع در این حوزه، حرکت جدی انجام گیرد.

به گفته او شورای عالی فضای مجازی کشورمان فرصت لازم برای هماهنگ سازی توسعه همه لایه های بستر، خدمات، محتوا و کاربری فضای مجازی در کشور را فراهم کرده است و شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی فضای مجازی کشورشبکه ای پرظرفیت و پهن باند است که علاوه بر پاسخگوئی مؤثر به نیاز روز وآتی تمام بازیگران داخلی فضای مجازی، امکان حضور خلاقانه درعرصه جهانی را نیز با تأمین امنیت و سلامت کامل فراهم میکند. به عبارتی این شبکه واجد همه ویژگی های لازم جهت توسعه صنعت اینترنت و اکوسیستم پهن باند است



دیدگاهها بسته شده است.